Obraz kliniczny

Czy wiesz, ile wyróżniamy naprawdę typów alergii?

Katar sienny, uczulenia na sierść zwierząt i roztocza są najczęstszymi rodzajami alergii. Inne odmiany, jak alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych występują rzadziej. Lista poniżej prezentuje różne warianty chorób alergicznych:
Alergiczne zapalenie śluzówki nosa, objaw najczęstszy, występuje w dwóch formach: sezonowej i niesezonowej. Sezonowe zapalenie śluzówki nosa jest bardziej znane pod nazwą katar sienny. Objawy obejmują kichanie, łzawiące lub podrażnione oczy, zablokowany lub cieknący nos oraz inne objawy grypopodobne. Objawy pojawiają się wraz z nastaniem sezonu na kwitnienie drzew, traw, krzewów, kiedy uwalniane są znaczne ilości pyłku, co sygnalizuje, że objawy nasilają się właśnie sezonowo, po końcu pylenia objawy ustępują. Nie sezonowe alergiczne zapalenie śluzówki nosa występuje niezależnie od pory roku, a objawy są takie jak w przypadku sezonowego, zmieniają się tylko alergeny. Przykładami są alergie na roztocza i sierść zwierząt.

Alergiczne zapalenie spojówek to zapalenie obu spojówek. Charakteryzuje się zaczerwienionymi, łzawiącymi oraz swędzącymi oczami. Ten typ uczulenia występuje często ręka w rękę z alergicznym zapaleniem śluzówki nosa.

Astma występuje w wielu odmianach, lecz alergiczna astma jest jej częstym wariantem. Jest to proces zapalny dróg oddechowych wywołany alergenami. Początkowe objawy to częsty kaszel, infekcje dróg oddechowych i zmęczenie. Typowe objawy takie jak świszczący oddech i duszność są objawami późniejszymi.

Alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych (alveolitis) jest zbiorczą nazwą kilku alergicznych chorób płuc wywołanych przez substancje drobnocząsteczkowe, często przez grzyby i białka zwierzęce. Rozmiar tych cząstek ułatwia im penetrację dróg oddechowych i powstawanie stanu zapalnego. Alveolitis jest rzadkim schorzeniem. Przykładem AZPP jest „płuco hodowcy ptaków“, alergiczne zapalenie płuc wywołane przez bardzo małe cząstki pyłu w odchodach ptasich.

Pokrzywka (urticaria ) jest alergiczną chorobą skóry charakteryzującą się powstawaniem mocno swędzących pęcherzyków i wysypki. Wysypka ta może wystąpić w każdym dowolnym miejscu ciała, dając czasem nieprzyjemne uczucie pieczenia i parzenia. Przyczyny są różne, od składników pokarmowych do detergentów, od produktów kosmetycznych na skórę nawet do promieniowania słonecznego.

Obrzęk naczynioruchowy jest specjalnym typem pokrzywki. Objawy swędzenia są znacznie mniej uciążliwe, natomiast powstają duże pęcherzyki, o wiele większe niż w przypadku pokrzywki. Obrzęk naczynioruchowy często manifestuje się na powiekach, wargach i błonach śluzowych.

Egzema jest schorzeniem skóry, charakteryzującym się występowaniem wypełnionych płynem pęcherzyków na skórze. Pęcherze pękają, po czym następuje tworzenie się strupków. Egzema jest schorzeniem rozpowszechnionym, mającym podłoże nie tylko alergiczne.

Egzema alergiczna dzieli się na ‘egzemę atopową’ i ‘egzemę kontaktową’. Egzema atopowa, zwana tez atopowym zapaleniem skóry, objawia się powstaniem wysypki takiej jak w przypadku egzemy, indukowanej alergenem. Atopowy znaczy tyle, co ‘podatny na reakcję alergiczną’. Ludzie ze skórą atopową często cierpią na katar sienny i astmę. Kontaktowe zapalenie skóry objawia się inaczej. Nie ma części ciała szczególnie podatnej na jej występowanie – uczulenie powstaje w miejscu kontaktu skóry z alergenem. Przykładami są uczulenia na nikiel lub chrom, które występują w niektórych zegarkach i biżuterii.

Alergie na jad owadów są wywoływane przez ukąszenia owadów. Jad os może powodować ciężką reakcje alergiczną u osób uczulonych. Najczęstsze są reakcje skórne, lecz może dojść również do depresji oddechowej. 

Alergia związana z wykonywanym zawodem objawia się w kontakcie z alergenami występującymi w miejscu pracy. Te dostają się do organizmu drogą wziewną lub poprzez kontakt bezpośredni. Objawy mogą rozwijać się w czasie. Przykładem są uczulenia na sierść zwierząt lub substancje chemiczne. Symptomy są bardzo zróżnicowane i zależą od rodzaju alergenu. Typowym przykładem jest choroba alergiczna fryzjerów-egzema, która ujawnia się w kontakcie z preparatami do ondulacji lub farbami do włosów.

U osoby uczulonej na pyłki brzozy może wystąpić reakcja alergiczna podczas spożywania orzechów laskowych i jabłek. Chociaż może się to wydawać dziwne, ale jest to jeden z bardzo wielu przypadków tak zwanej alergii krzyżowej.
Alergia krzyżowa ma miejsce kiedy przeciwciała produkowane przeciwko jednemu alergenowi zaczynają reagować również na inne alergeny, z prostego powodu, że są one podobne. Są one ze sobą spokrewnione, należą do jednej rodziny. Dobrym przykładem będzie jednoczesne uczulenie na pyłek brzozy oraz orzechy laskowe i jabłka. Wygląd nie odgrywa przy tym żadnej roli: jabłonie i brzozy nie wyglądają podobnie, lecz zawierają podobne alergeny. Podobnie sprawy się mają z kiwi, ananasem i ziemniakiem.

Wstrząs anafilaktyczny jest ciężką reakcją alergiczną całego organizmu. Reakcja pojawia się bardzo szybko, w czasie kilku minut. Wstrząs anafilaktyczny jest niebezpieczną reakcją organizmu zagrażającą życiu. Reakcja organizmu na alergen jest bardzo silna i nie występuje tylko w miejscu kontaktu z alergenem, np. jak przy ukąszeniu osy, ale obejmuje całe ciało. W jej wyniku dochodzi do silnego spadku ciśnienia krwi, co może prowadzić do utraty przytomności. Ostra opuchlizna gardła może spowodować uczucie ucisku w klatce piersiowej (skurcz pęcherzyków płucnych). Reakcja wstrząsowa na pokarm może objawiać się silnymi mdłościami, wymiotami i skurczami brzucha. W wyniku braku szybkiej interwencji lekarskiej może dojść do mocno przyspieszonego pulsu, a w konsekwencji do zgonu.

Reakcję anafilaktyczną należy leczyć jak najszybciej. Najczęstszymi przyczynami wstrząsu są ukąszenia owadów, głównie os, i składniki pokarmu (szczególnie orzechy ziemne). Reakcja anafilaktyczna praktycznie nigdy nie powstaje w wyniku kontaktu z pyłkami, sierścią zwierząt lub roztoczami. 

Objawy są podobne jak w przypadku innych alergii lecz o wiele cięższe w przebiegu. Symptomom często towarzyszą trudności z oddychaniem, zawroty głowy, arytmia, ostre zaczerwienienie skóry oraz wymioty. 

Nadwrażliwość na pokarm nie zawsze jest alergią. Różnica miedzy alergią pokarmową a nietolerancją pokarmową polega na tym, że w pierwszym przypadku bierze udział układ odpornościowy, natomiast w drugim nie. Alergia na artykuły spożywcze jest reakcją alergiczną na określone artykuły spożywcze, takie jak orzeszki ziemne. Objawami są problemy gastroenterologiczne, nudności, wymioty, biegunka, zmiany skórne i problemy z oddychaniem.